Hoewel Rusland als eerste land ter wereld een COVID-19 vaccin goedkeurde, heeft het land verreweg de laagste vaccinatiegraad van Europa. Op 5 december startte de inenting met het vaccin Spoetnik V. Vijf maanden verder heeft nog maar 10% van de bevolking een eerste vaccinatie gehad. In vergelijking met Nederland (21%) en de Europese Unie (21%) heeft Rusland een flinke achterstand.

spoetnik rusland inentingRussen zijn sceptisch over hun eigen vaccin, de vaccinatiegraad blijft met 10% laag

Het aantal coronabesmettingen is nog steeds verontrustend, maar van een lockdown is geen sprake. Theaters, restaurants en nachtclubs zijn open en worden druk bezocht. Om de verspreiding te verminderen, riep president Poetin een vakantie uit van 1 tot 11 mei. Tijdens zijn jaarlijkse toespraak op 21 april deed Poetin een oproep zich te laten vaccineren: ‘Alsjeblieft, nogmaals vraag ik de bevolking van Rusland om zich te laten vaccineren. Dit is de enige manier om deze dodelijke epidemie te stoppen. Er is geen alternatief.’

Tot nu toe heeft de overheid nog maar weinig gedaan om burgers ervan te doordringen dat ze zich moeten laten vaccineren. Volgens data-analist Alexander Dragan  is dat een van de hoofdzaken van de lage vaccinatiegraad. President Poetin is inmiddels gevaccineerd, maar het is onbekend waarmee. Tijdens de inenting heeft hij zich ook niet laten filmen of fotograferen.

Intussen probeert de burgemeester van Moskou, Sergej Sobjanin, op eigen houtje zijn inwoners te motiveren om zich te laten inenten. Op 20 april kondigde Sobjanin aan dat gevaccineerde Moskovieten boven de 60 jaar beloond worden met kortingen in winkels.  ‘Als we tijdens de zomermaanden een normaal leven willen leiden - als we willen reizen, naar theaters en de bioscoop willen gaan - stel je vaccinatie dan niet uit’, zo zei hij.

Enorme scepsis

Onderzoek van opiniepeiler Gallup, in januari gehouden, wees uit dat Russen behoren tot de grootste sceptici ter wereld met betrekking tot inenting tegen corona.  Alleen de bevolking van Noord-Macedonië, Bosnië en Herzegovina en Bulgarije is nog wantrouwender. Uit het onderzoek kwam naar voren dat slechts 30% van de Russen dacht dat de meeste Russen ingeënt wilden worden als het vaccin beschikbaar en veilig gebleken zou zijn. Wereldwijd ligt dit percentage boven de 50%.

Volgens het Russische peilingbureau Levada Centrum daalde sinds december  het vertrouwen in het Spoetnik-V vaccin. In december 2020 was 38% van de ondervraagden nog bereid zich te laten vaccineren, maar in februari 2021 was dit nog slechts 30%. Vooral jongeren zeiden af te zien van een vaccinatie. Slechts 19%van de 18 tot 24-jarige en 22% van de 25 tot 29-jarige was bereid zich te laten vaccineren. Van de ondervraagden ouder dan 55 jaar wilde 40% gevaccineerd worden met Spoetnik-V.

Volgens het onderzoek van Gallup zijn Russen niet erg bang voor het coronavirus. Dit, terwijl het aantal bevestigde doden door corona sinds het begin van de pandemie in Rusland ruim 108.000 is en de oversterfte zelfs 422.000.

Er doet veel desinformatie de ronde. Complottheorieën over het vaccin zijn erg populair. Een meerderheid (64%)  van de ondervraagden in het Levada onderzoek is ervan overtuigd dat het coronavirus kunstmatig gecreëerd is als een biologisch wapen. Door wie werd niet gevraagd. De theorie over de kunstmatige oorsprong van het virus is het populairst onder de oudere generatie.

Artsen

In tegenstelling tot de Russische bevolking hebben Russische artsen een positieve houding ten opzichte van Spoetnik-V. Bijna 70% van de artsen verstrouwt de effectiviteit en veiligheid van Spoetnik-V. Ongeveer 7 op de 10 artsen wil dan ook gevaccineerd worden of is al gevaccineerd. Anders dan de Russische bevolking vertrouwt slechts minder dan een derde van de dokters buitenlandse vaccins. 50% geeft geen mening.

Door productieproblemen is er een tekort aan vaccins, versterkt door distributieproblemen. Artsen uit verschillende regio’s melden een tekort aan vaccins te hebben, terwijl er een overschot is in de grote steden. Maar ook in steden waar voldoende vaccins beschikbaar zijn blijft de vaccinatiegraad laag.

(Bronnen: BBC Russia, The Bell, Deutsche Welle, Kommersant, Kremlin, Levada Centrum, Meduza, the Moscow Times, the New Yorker, Our World in Data, Proekt, Radio Free Europe/Radio Liberty)

 

Actueel