Naar het zich laat aanzien zijn tientallen Russische huurlingen in de eerste week van februari in Syrië gesneuveld als gevolg van een Amerikaanse luchtaanval. Over het aantal doden en gewonden doen zeer uiteenlopende getallen de ronde: volgens sommige persbureaus zouden er 300 doden en gewonden zijn, andere media – de Russische zakenkrant RBK bijvoorbeeld – spreken van 50 doden en 70 gewonden. In Rusland groeit de boosheid over het incident en klinken er steeds meer stemmen dat Rusland zijn eigen soldaten heeft verraden.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zette dinsdagochtend een commentaar op zijn website over de voor woensdag geplande ontmoeting van Zijlstra met minister Sergej Lavrov, waarin de nadruk ligt op de uitermate stroeve relatie tussen Rusland en Nederland, maar ook wordt gewezen op het grote belang van Shell voor de Russische economie.

Het Jaarrapport van de internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch signaleert over 2017 een verslechtering van de mensenrechtensituatie in Rusland en bekritiseert laksheid van de overheid in Oekraïne. Waar in Rusland vooral de vrijheid van meningsuiting onder druk staat, zijn mensenrechtenschendingen in Oekraïne meestal gerelateerd aan de oorlog in de Donbas en daaruit voortvloeiende beperkende juridische maatregelen. De gevaarlijkste gebieden zijn Tsjetsjenië en de Donbas.

Naar de zwarte lijst van de Amerikaanse regering was in Moskou maandenlang met angst en beven uitgekeken. Nu de namen niets anders zijn dan domweg een kopie van de Forbes-lijst en de Kremlin-website en er geen sancties zijn aangekondigd, klinkt er opluchting en spot in Moskou. Als iedereen ‘schuldig’ is, is niemand schuldig. Maar er heerst ook verwarring. Is dit werkelijk alles?

Een van Oekraïense meest omstreden militaire formaties, het ultranationalistische Azov bataljon, gaat met 600 geüniformeerde maar ongewapende mannen patrouilleren in de straten van Kiev om misdaad, corruptie en terrorisme te bestrijden. De 'Nationale militie-eenheden' zwoeren op 28 januari op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev een eed van trouw aan de Oekraïners en marcheerden daarna in slagorde door de straten van de stad.

De Oekraïense wet voorziet in de registratie van civiele organisaties die de politie en andere wetshandhavers assisteren. Minister van Binnenlandse Zaken Arsen Avakov waarschuwde dat het machtsmonopolie in Oekraïne bij de staat ligt en niet bij paramilitaire organisaties.

In Sotsji wordt onder auspiciën van Rusland een conferentie gehouden over de toekomst van Syrië. Rusland probeert als diplomatiek bemiddelaar het Syrische conflict te reguleren en heeft daartoe zo’n 1700 deelnemers uitgenodigd. Het is Rusland niet gelukt om de Syrische oppositie en haar gewapende tak bij de conferentie te betrekken en daarmee is de kans op succes klein.

De Amerikaanse regering ziet voorlopig af van het opleggen van nieuwe sancties aan Rusland. Maandag werd een reeks nieuwe sancties verwacht, maar in plaats daarvan maakte de regering van Trump alleen een lijst van Russische regeringsfunctionarissen en oligarchen openbaar die eventueel in aanmerking komen voor strafmaatregelen.

De Britse komedie The death of Stalin van de Britse filmmaker Armando Ianucci is een dag voor de bioscooprelease, gepland voor 25 januari, in Rusland verboden op last van het ministerie van Cultuur. De film zou informatie bevatten die volgens de Russische wet niet verspreid mag worden en de Russische geschiedenis in een kwaad daglicht stellen. De film, die in september 2017 in Engeland in première ging, is een satire op de machtsstrijd die ontstond na de dood van dictator Josif Stalin op 5 maart 1953.