Zijn er, naast grote verschillen, ook parallellen met de wereldorde van na de Vrede van Versailles (1919) en de conferentie van Jalta (1945)?  Is er een verband tussen Russische invloedssferen en Amerikaans isolationisme? Historicus Raymond van den Boogaard opent een debat over Europa tussen hamer en aambeeld.
 
Volgens André Gerrits zijn er meer verschillen dan overeenkomsten tussen nu en toen. Europa moet niet klagen dat Rusland profiteert van de populistische crisis in het westen. Dat Europa nu met de verkiezing van Trump in de tang zit, heeft het primair aan zichzelf te wijten, aldus Gerrits.

LEES MEER

President Obama wil ongeschonden de eindstreep halen en blijft in Syrië aan de zijlijn staan. Hij heeft de triade van de Assad-alliantie (Assad, Iran, Rusland) geen strobreed in de weg gelegd. Het Westen kijkt machteloos toe hoe Aleppo in de as wordt gelegd. Poetin heeft de bakens in het Midden-Oosten grondig verzet, concludeert Arabist en ex-diplomaat Marcel Kurpershoek.

De Amerikaanse president heeft de bedoelingen van Poetin niet doorzien, meent ook Natalie Nougayrède, buitenlandcommentator van The Guardian. Waarom zou Poetin de VS een plezier doen, als hij zijn zin kan doordrukken nu zijn positie even sterk is geworden als die van Amerika?

Met het opzeggen van kernwapenverdragen bevriest Rusland de betrekkingen met Amerika. Aan het onvervulbare eisenpakket te zien, komt de stap neer op het afkondigen van een nieuwe Koude Oorlog, denkt de Russische politicoloog Andrej Koslesnikov.

Ontspanning tussen de Verenigde Staten en Rusland zal tot mislukken zijn gedoemd, omdat de VS als alleenheerser de wereld wenst te besturen. Rusland accepteert dit niet,  Na elke ronde van mislukte ontspanning staan de partijen vijandiger tegenover elkaar. Levengevaarlijk, waarschuwt de Russische politiek commentator Fyodor Lukyanov.  

De samenwerking in Europa met betrekking tot veiligheid, economie en mensenrechten loopt al jaren stroef. Het wantrouwen tussen Oost en West is inmiddels zo gegroeid, dat de OVSE en de Raad van Europa zijn uitgehold. Kunnen we deze instellingen nog oplappen of dreigt er ook een Ruxit in Europa?, vraagt Europa-expert Jan Marinus Wiersma zich af. 

LEES MEER

Why is Russia dismissing every criticism, like the decision of The International Paralympic Committee to ban Russia from the competition or the earlier WADA-report on doping, as nothing more than Russophobia? The problem with Russia, writes Russian journalist Andrei Arkhangelsky, is that the authoritarian ethics system of the Soviet Union was not replaced in the years after communism by a new humanistic set of values. In stead we witness a dangerous nihilism, when war becomes an attractive cleansing principle.
 
In a first reaction the Dutch philosopher Ivana Ivkovic argues that not only Russia lacks a new narrative.
 

Wat is het beste antwoord op Rusland, nu het zich onttrekt aan de pan-Europese orde die het in 1991 juist onderschreef? Voormalig SPD-Bondsdaglid Karsten Voigt stelt een dubbele strategie voor: Europa moet zich waar nodig teweerstellen tegen Rusland, en alleen samenwerken waar mogelijk.

Ben Knapen, historicus en CDA-senator, verkiest een stoïcijns antwoord: vergeet Poetin, maar houdt terdege rekening met de geografisch bepaalde veiligheidsobsessies van Rusland.

Volgens Andreas Umland, politicoloog in Kiev, moeten Oost-Europa en Turkije een eigen veiligheidspact sluiten tegen het Russische imperialisme, nu uitbreiding van de NAVO geen optie is.

Elmar Hellendoorn, onlangs gepromoveerd op de geschiedenis van het Nederlandse nucleaire beleid,  pleit ervoor dat de NAVO de rol van kernwapens in zijn doctrine meer benadrukt. Een geloofwaardige afschrikking in Europa is nodig, opdat Rusland niet langer dreigt met kernwapens.

Volgens publicist Wierd Duk hebben de Russen alle reden zich aan de kant gezet te voelen. In plaats van Rusland op zijn nummer te blijven zetten kan het Westen beter proberen te begrijpen waar de gekrenkte trots vandaan komt. De VS en Europese neocons hebben Rusland getergd.

De ‘Realpolitiker’ hebben het mis, meent de Russische politicologe Lilia Sjevtsova. Wie invloedssfeer als uitgangspunt neemt, accepteert vanzelf bijna iedere expansiedrift.

In Wierd Duks artikel ontbreekt totaal het Oekraïense perspectief, schrijft de Oekraïense politicoloog Mykola Riabchuk. In het grote geopolitieke spel tussen Oost en West moeten bufferstaten kennelijk hun mond houden.

Voormalig diplomaat Edy Korthals Altes betoogde in NRC Handelsblad dat een 'speciale regeling' voor Oekraïne moet worden getroffen, waarin wordt vastgelegd dat het land geen lid kan worden van NAVO en EU. Hubert Smeets bestrijdt de mythevorming rond de uitbreiding van de NAVO en vraagt aandacht voor de Oekraïense kant van de zaak.

Lees meer